
آیت الله جوادی آملی در تبيين نسبت عقل و وحی، یکی را سراج و دیگری را صراط توصیف کرده و می گوید: اگر چراغ در بيابان به دست انسان باشد، هر جا را نشان ميدهد بيراهه است، اگر يك راهي نباشد، چراغ به چه درد ميخورد؟ چراغ براي آن است كه انسان در شعاع او راه را از بيراهه تشخيص بدهد وحي و دين آن صراط مستقيم است و عقل آن نورافكن قوي كه به وسيله او انسان راه را ميشناسد، أنبيا را ميشناسد.
به گزارش خبرگزاری مهر، آیت الله جوادی آملی در بخشی از تفسیر آیه 151 سوره بقره به راز تقديم و تأخير «تزكيه» و «تعليم» اشاره کرده و می گوید:...تزكيه هدف است و تعليم وسيله، اگر خداي سبحان تزكيه را قبل از تعليم ذكر ميكند، براي اينكه هدف مقدم است و وسيله موخَّر و اگر در خلال سخنان ابراهيم(ع) تعليم قبل از تزكيه ذكر شد، براي آنكه تعليم مقدمه تزكيه است و وسيله است و تقدم طبيعي دارد نه تقدم ذاتي




آیت الله جوادی آملی با توجه به آیات قرآن صدقه، عدم دلبستگی به دنیا، پرداخت خمس و زکات، توحید، رعایت آداب معاشرت را از جمله راههاي عملي تزكيه برشمرده و تأکید می کند: خداوند ميفرمايند به اينكه اگر كسي مال را در راه خداي سبحان داد، تزكيه ميشود.سرّش آن است كه بيش از هر چيز مسئله بخل مزاحم آدمي است، مال دوستي و بخل، دشمن نيرومند است كه در درون جان آدمي سنگر گرفته و در تمام مدت شبانه روز آتش كرده است